Uit de Kerk op Ypenburg

Fundi test

door: ds. Attie Minnema

Na de relitest waarin je je religiositeit kon testen en ook kon meten bij welke godsdienst je het beste past, en de C-factor zelftest waarin je je calvinistische gehalte kon vaststellen, komt de krant Trouw nu met de funditest. Hiermee kun je meten wat je fundamentalistisch gehalte is. Bij het woord fundamentalist denken wij direct aan gewelddadige moslims, maar het begrip is veel breder. Ieder mens kan fundamentalistische trekjes hebben, veel mensen zijn veel meer fundamentalist dan ze ooit zouden willen toegeven.

Het fundamentalisme is van oorsprong een houding die ontstaan is in het begin van de 20-ste eeuw bij Amerikaanse protestanten. Tegenover het katholicisme hadden in 1910 deze Amerikaanse protestanten behoefte om de belangrijkste geloofsideeën van hun protestantse geloof, de fundamenten, te formuleren. Zij noemden zich dan ook “The Fundamentals” en aanhangers daarvan heten fundamentalisten.

Nu heeft in ons taalgebruik fundamentalisme veel meer te maken met in hoeverre iemands overtuiging alle aspecten van zijn/haar leven raakt. Hoe fanatiek iemand daarin is, ook in het willen opleggen van de eigen overtuiging aan anderen. Of je wel of niet vindt dat jouw levensovertuiging beter is dan die van anderen en dat jouw waarden en normen niet alleen voor jou zelf, maar voor iedereen goed zijn. Of je wel of niet vind dat anderen het recht hebben volgens hun eigen overtuiging te leven.

Er is niets mis met fundamentalisme als het betekent dat je vanuit een bepaalde geloof- of levensovertuiging een fundament, een houvast voor je leven vindt. De vraag is zelfs of we daar zonder kunnen. Misschien is het wel een probleem van onze tijd dat veel mensen een fundament missen en daardoor onzeker en angstig in het leven staan. En die angstige onzekerheid kan maken dat iemand dan juist grijpt naar extreme bewegingen die claimen de waarheid in pacht te hebben.

Een fundament, niet in al te hard beton gegoten, waar beweging en openheid in zit om verder te kunnen denken, over door te willen praten en in te groeien, kan heel goede grond zijn om op te leven. Ook samen met anderen al is hun fundament misschien iets anders van samenstelling en inhoud. En om daarover het gesprek aan te gaan is het misschien een eerste goede stap om samen de fundi test te in te vullen en daarover door te praten. Wie daartoe bereid is, scoort vast prima om deze test.