Thema-avond homoseksualiteit inleiding
- Gegevens
Laatst bijgewerkt op dinsdag 19 juli 2011 22:57
Voor 1869 gebruikte men andere termen zoals sodomie, een zeer beladen woord (zondig en strafbaar), daarom zocht men een meer neutraal woord.
Sinds eind 19e eeuw is vanuit de psychiatrie aandacht voor homoseksuele geaardheid of identiteit.
In de loop van de 20e eeuw is er een verschuiving: steeds minder dat het een ziektebeeld of aangeboren afwijking is met de mogelijkheid tot genezing.
Maar : het is een volwaardige en eigen-aardige vorm van menszijn (5 % (meer?))
In de loop van de 20e eeuw verdwijnt homoseksualiteit weer uit de psychiatrie, in 1992 wordt het door de World Health Organization geschrapt van de lijst van ziekten.
Bijbelse teksten die vaak genoemd worden als het gaat om homoseksualiteit:
Gen. 1: 26-28
* In orthodoxe kringen stelt men dat met de schepping van man en vrouw naar Gods beeld de unieke positie van het huwelijk gegeven is (Genesis 1 en 2). In Genesis 2 gaat het over de man – vrouw relatie en over het huwelijk, gericht op voortplanting.
-> Zie ook preek ‘huwelijk/relaties in de bijbel’, deze tekst gaat hier niet zozeer over man-vrouw relatie, maar om een mens tegenover je die bij je past.
Het gaat over ‘mannelijk en vrouwelijk’, in deze polariteit ligt de mogelijkheid tot vruchtbaarheid en talrijk worden.
Een opdracht aan alle levende wezens, eigenlijk meer zegenwens dan een opdracht.
Deze ‘opdracht’ tot voortplanting hoeft nog geen afwijzing van homoseksuele relaties die ‘vruchteloos’ zijn te betekenen (gaat in onze tijd ook niet meer op).
De mens wordt getekend als beeld van God: liefde en trouw – dit hoeft homoseksualiteit niet uit te sluiten,
vs 18: hulp/helper die bij hem past: beschreven in de mannelijke vorm, hulp hoeft dus niet beslist een vrouw te zijn, laat staan ondergeschikt.
Deze tekst is niet bij voorbaat een diskwalificatie van homoseksuele relaties.
* Een andere redenering gaat uit van het zogeheten 'argumentum e silentio'. Men redeneert dan: 'Als de Here had gewild dat er ooit een opening zou mogen komen voor homoseksualiteit in liefde en trouw, dan had Hij dat in Zijn voorwetenschap wel in de Bijbel geopenbaard'. Met andere woorden: het zwijgen van de Bijbel over een homoseksuele relatie in liefde en trouw moeten we uitleggen als een verbod op zo'n relatie.
-> Dit lijkt me een selectieve redenering, er zijn veel meer dingen die wij nu wel doen/kennen die niet in de bijbel voorkomen of worden besproken.
* Weer anderen vinden dat sinds de zondeval ook ruimte moet worden gelaten voor andere relatievormen dan het huwelijk. Met daarbij de kanttekening dat we moeten blijven denken in het kader van het verbond, het kader van liefde en trouw. Zij geven toe dat homoseksualiteit niet behoort tot Gods oorspronkelijke bedoeling met de mens. In deze gebroken wereld staan we echter voortdurend op alle terreinen van het leven in het spanningsveld tussen het volmaakte gebod en de zondige werkelijkheid. Soms blijkt er geen andere weg open te liggen dan wat ook wel genoemd wordt: 'het kiezen van het minste van de twee kwaden'.
-> Zie hierboven de verwijzing naar de preek over Gen 1 en 2.Deze redenering koppelt homoseksualiteit toch weer aan ‘zonde’, lijkt me een kwetsende gedachtegang voor homoseksuelen.
Gen 19: 1-19
Het verhaal van Sodom en Gomorra. Er is een gerucht dat deze steden zwaar gezondigd hebben en twee engelen gaan dat onderzoeken en zijn te gast bij Lot.Dan komen de mannen van de stad, omsingelen het huis van Lot en vragen om de uitlevering van de 2 mannen. Ze willen (seksuele) gemeenschap met hen hebben. Lot biedt ipv de mannen zijn dochters aan. Lot ontkomt met zijn gezin, maar God vernietigt de stad Sodom en Gomorra.
Vaak wordt gezegd: de zonde van Sodom is homoseksualiteit en deze tekst wordt vaak gebruikt om homoseksualiteit te veroordelen. (denk aan: mietje, gesodemieter)
Maar het gaat hier niet over homoseksualiteit, maar over de schending van de gastvrijheid, het recht van gasten, dat heilig was in Israël. Het gaat over (seksueel) geweld en machtsmisbruik.
Dat is de zonde.
Alle mannen van de stad komen bij het huis van Lot (vs 4: ‘jong en oud, niemand uitgezonderd’) – zouden alle mannen van de stad homoseksueel zijn?
Zou het om homoseksualiteit gaan, dan zou Lot ’s aanbieden van zijn dochters ‘nutteloos’ zijn, maar blijkbaar speelt man of vrouw – zijn geen rol. (zie ook het gruwelijke spiegelverhaal hiervan in Richteren 19 waar het eisen van de mannelijke gast uitloopt op de gewelddadige verkrachting van zijn vrouw tot zelfs haar dood (heteroseksueel geweld) )
Waar elders in de bijbel wordt verwezen naar Sodom en Gomorra wordt nergens een verband gelegd met homoseksualiteit.
Ezech. 16: 49: Zie, dit was de ongerechtigheid van uw zuster Sodom: in trots, overdaad en zorgeloze rust leefde zij met haar dochters zonder de ellendige en de arme te ondersteunen.
Dus: ongerechtigheid, geldzucht, geen hulp voor de arme.
Matt 10:14: Als iemand u niet ontvangt in zijn huis of uw woorden niet hoort
daar legt Jezus een verband met Sodom en Gomorra.
De homoseksuele interpretatie van Gen. 19 komt pas aan het eind van de 1e/2e eeuw voor Chr. op wanneer het jodendom zich begint af te grenzen tegenover de hellenistische cultuur en de onzedelijke levenswijze van de grieken. (m.n. Philo van Alexandrië, 50 na Chr.)
Leviticus 18 en 20
Leviticus 18:22(nbv) Je mag niet het bed delen met een man zoals met een vrouw, dat is gruwelijk.
(nbg) En gij zult geen gemeenschap hebben met één, die van het mannelijk geslacht is, zoals men gemeenschap heeft met een vrouw: een gruwel is het.
en 20:13
(nbv) Wie met een man het bed deelt als met een vrouw, begaat een gruweldaad. Beiden moeten ter dood gebracht worden en hebben hun dood aan zichzelf te wijten.
(nbg) Een man die gemeenschap heeft met iemand van het mannelijk geslacht, zoals men gemeenschap heeft met een vrouw, – beiden hebben een gruwel gedaan, zij zullen zeker ter dood gebracht worden, hun bloedschuld is op hen.
Deze teksten gaan alleen over de homoseksuele omgang van mannen, niet van vrouwen.
Deze tekst(en) uit Leviticus staan in een geheel van aanwijzingen over relaties en seksualiteit, daaraan vooraf gaat de oproep aan het volk om niet te doen zoals Egypte en Kanaän (vs 3), om geheel anders te leven dan de omringende volken.
Het woord ‘gruwel’ klinkt, een woord dat in de bijbel vaak verwijst naar afgodendienst.
Voor de volken om Israël heen was de geslachtsgemeenschap een goddelijk gebeuren, alle vormen van geslachtgemeenschap die in hoofdstuk 18 worden genoemd hebben dit sacrale karakter. In dat kader worden de homoseksuele handelingen genoemd.
In deze tekst worden dus niet zozeer de homoseksuele handelingen afgewezen, maar de vergoddelijking en verafgoding van de seksualiteit, of die nu in hetero-of homoseksuele vorm gestalte krijgt.
Dit tekstgedeelte staat dus in de context van de ervaring van Israël van de grensoverschrijdende seksualiteit in het kader van de afgodendienst van de omringende volken. Godsdienst en ongeremde seksualiteit hoorden bij elkaar, verering van de vruchtbaarheid stond erin centraal. Tempelprostitutie als middel om vruchtbaarheid af te dwingen was een drukbeoefende praktijk in Kanaän.
Tempeldienst en prostititue, met zowel hetero- als homokarakter hoorden bij elkaar.
De profeten in Israël spreken om die reden over de afgodendienst als hoereren.
Dergelijke praktijken zullen ook in de tempel in Jeruzalem zijn doorgedrongen en daarom wordt deze afgoderij heftig bestreden en cultische prostitutie streng verboden.
Romeinen 1:26 en 27.
(nbv) Daarom heeft God hen uitgeleverd aan onterende verlangens. De vrouwen hebben de natuurlijke omgang verruild voor de tegennatuurlijke,en ook de mannen hebben de natuurlijke omgang met vrouwen losgelaten en zijn in hartstocht voor elkaar ontbrand. Mannen plegen ontucht met mannen; zo worden ze ervoor gestraft dat ze van God zijn afgedwaald.
(nbg) Daarom heeft God hen overgegeven aan schandelijke lusten, want hun vrouwen hebben de natuurlijke omgang vervangen door de tegennatuurlijke.
Eveneens hebben de mannen de natuurlijke omgang met de vrouw opgegeven, en zijn in wellust voor elkander ontbrand, als mannen met mannen schandelijkheid bedrijvende en daardoor het welverdiende loon voor hun afdwaling in zichzelf ontvangende.
Paulus brengt hier homoseksuele handelingen ter sprake in verband met het verwerpen van God. Hij richt zich tegen de heidenen omdat zij de onvergankelijke God vervangen door beelden van de vergankelijke mens en dier (vs. 23). Ze verheerlijken het geschapene ipv God. De seksuele uitspattingen die Paulus noemt, wijst hij af omdat ze te maken hebben met de griekse vergoddelijking van het geschapene.
Voor Paulus is homoseksueel gedrag een uitingsvorm van een cultuur die van de levende God vervreemd is, het is één van de ontsporingen die Paulus noemt van de vervreemding van God.
Paulus richt hier zijn kritiek op het opgegeven van de natuurlijk identiteit, dus de eigen natuurlijke heteroseksuele identiteit wordt vervangen door homoseksueel gedrag – in dat geval tegennatuurlijk.
Het gaat hier waarschijnlijk om korte seksuele contacten tussen mannen en jongens. In de Grieks-Romeinse cultuur werden jonge pubers ingewijd in de wereld van volwassenen door een oudere man. De jongens moesten alles passief ondergaan.
Paulus heeft kritiek op dit soort ongelijkwaardige seksuele relaties. (ook bijv. 1 Cor. 6: 9, 10)
Conclusie:
In al deze bijbelteksten over homoseksualiteit gaat het nergens over duurzame homoseksuele liefdesrelaties, het gaat nergens over homoseksuele handelingen in het kader van liefdesrelatie.Maar het gaat over seksuele uitwassen, vaak in het kader van afgoden godsdienst. Over homoseksuele activiteiten door heteroseksuelen in het kader van tempelprostitutie., dit wordt verworpen als verwerpelijke afgoderij.
Bij het veroordelen van homoseksueel gedrag vinden we ook geen theologische argumentatie.
Het is de vraag of de bijbelschrijvers de voorstelling van een onveranderbare homoseksuele gerichtheid of geaardheid kennen. Of homoseksualiteit en de homo als mens van vlees en bloed in de bijbel voorkomt.
Zelfs al zou de bijbel homoseksualiteit afwijzen, betekent dat niet dat wij tot hetzelfde oordeel moeten komen
(denk ook aan voorbeelden over de positie van de vrouw, slaven, stenigen, sabbatsjaar, renteverbod, eten van varkensvlees dat ook een gruwel wordt genoemd)
Veel voorschriften zijn cultuur en tijdgebonden.
In de eeuwen rond de jaarwisseling heeft het joodse volk een strijd moeten voeren voor behoud van de eigen identiteit en in dat kader ontwikkelde zich een nieuwe zedelijkheid. M.n. tegenover de hellinistische (grieks-romeinse) wereld.
Ook hierin kent de bijbel geen uitgewerkte seksuele moraal. Teksten zijn vaak ontstaan om vanuit de geloofsgemeenschap grenzen te trekken n.a.v. de confrontatie met andere culturen.
Wij weten, dankzij moderne menswetenschappen, meer dan Paulus. Hij kende mensen (vaak juist heteroseksuele mensen) die homoseksueel gedrag vertoonden.
Het verbod op homoseksualiteit, als daar al sprake van is, heeft ook te maken met verspilling van zaad (grote belang van vruchtbaarheid en voorplanting in die tijd), dit verklaart waarom er weinig aandacht is voor vrouwelijke homoseksualiteit.
Als je dat consequent door zou voeren dan zou je nu ook een verbod op anticonceptie moeten instellen
Een opvatting is ook: homofilie mag wel, homoseksualiteit niet, je mag het wel zijn, maar niet doen.
Een visie, met name in orthodox rooms-katholieke, reformatorische en evangelische kringen: wij moeten de homofiele mens met zijn gevoelens wel accepteren en met hem of haar meeleven, bijvoorbeeld in voorbede, maar de homoseksuele praktijk afwijzen op grond van de Schrift die duidelijk homoseksuele daden verbiedt.
Dit onderscheid tussen geaardheid en praktijk lijkt me onbijbels. Het onderscheid wil zeggen: je (ziel) mag het wel zijn, als je (lichaam) het maar niet doet. In de Bijbel wordt dit verschil niet gemaakt. Denken, willen, voelen en verlangen aan de ene kant en de daad aan de andere kant zijn in principe één. Denk aan Mattheüs 5:28 'Wie een vrouw aanziet om haar te begeren (namelijk als zijn eigen vrouw) heeft zijn hart reeds echtbreuk met haar gepleegd'. God vraagt ook van ons dat we Hem liefhebben met ons hele zijn, lichaam en ziel.”
